Ο Χριστιανισμός, διανύοντας μια πορεία περίπου δύο χιλιάδων ετών, έχει αφήσει βαθύ αποτύπωμα στην κουλτούρα μας. Όχι μόνο με μηνύματα αγάπης προς τον εαυτό και τον συνάνθρωπο, αλλά και με κάτι πιο ήσυχο και πιο απαιτητικό, τη στάση ότι μπορείς να σταθείς όρθιος, ακόμη κι όταν όλα γύρω σου τρέμουν. Μια φράση που συμπυκνώνει αυτή τη δύναμη είναι το «μπορώ να τα κάνω όλα», η οποία αναφέρθηκε από τον Απόστολο Παύλο στην επιστολή του προς τους Φιλιππησίους. Εδώ χρειάζεται μια καθαρή σκέψη, διότι  η φράση αυτή δεν σημαίνει ότι ο άνθρωπος μπορεί να πετύχει ό,τι οραματιστεί, να κατακτήσει οτιδήποτε θελήσει, σαν να του οφείλει η ζωή αποτελέσματα. Το νόημα είναι πιο βαθύ και πιο ανθρώπινο, ό,τι κι αν σου φέρει η ζωή, μπορείς να το αντιμετωπίσεις. Αν σου φέρει λύπη, θα την περάσεις και θα σηκωθείς. Αν σου φέρει πόνο, θα τον αντέξεις. Αν σου φέρει απώλεια, δεν θα σε εξαφανίσει.

Αυτό είναι πιο δυνατό από το «θα κατακτήσω τα πάντα». Γιατί το «κατακτώ» εξαρτάται από εξωτερικές συνθήκες. Ενώ το «στέκομαι» χτίζεται μέσα σου. Κι όταν αυτή η στάση δένεται με μια θρησκευτική προσέγγιση, μοιάζει σαν σιδερένια θέληση, μια εσωτερική βάση που δεν γκρεμίζεται κάθε φορά που κάτι χτυπάει την πόρτα σου άγρια.

Μετά από απώλεια, το πρώτο που συμβαίνει είναι το σοκ

Όσο μεγάλη κι αν είναι μια απώλεια, το πρώτο που χρειάζεται είναι ψυχραιμία. Όχι η ψυχραιμία του «δεν αισθάνομαι», αλλά η ψυχραιμία του «μένω παρών».

Μετά από απώλεια, πόνο ή θυμό, το πρώτο πράγμα που συμβαίνει στο σώμα και στο μυαλό μας είναι το ψυχικό σοκ. Με λίγα λόγια, ο νους και το σώμα «παγώνουν» για μια στιγμή. Οι αντιδράσεις μουδιάζουν, τα ερεθίσματα μοιάζουν μακρινά, σαν να βλέπεις τη ζωή πίσω από τζάμι. Έπειτα, μετά από λίγα δευτερόλεπτα ή λεπτά, έρχονται οι πρώτες αντιδράσεις: σκέψεις, συναισθήματα, μια ανάγκη να «μαζέψεις τα κομμάτια σου». Να σκεφτείς τι μπορείς να κάνεις, έστω και για το αμέσως επόμενο.

Και ναι, ακόμη κι εκεί, χρειάζεται πίστη ότι θα υπάρξει δρόμος. Όχι γιατί έχεις αποδείξεις. Αλλά γιατί χωρίς αυτή την πίστη, μένεις ακίνητος.

«Πώς είμαι σίγουρος ότι όλα θα πάνε καλά»

Εδώ υπάρχει ένα δύσκολο ερώτημα, πώς μπορείς να είσαι σίγουρος ότι όλα θα πάνε θετικά, όταν ο κόσμος έχει χαθεί κάτω από τα πόδια σου; Πώς μπορεί να βγει κάτι καλό μέσα από τον πόνο;

Μια ειλικρινής απάντηση είναι ότι δεν μπορείς να το ξέρεις με μαθηματική βεβαιότητα. Μπορείς όμως να κρατήσεις κάτι άλλο, πιο χρήσιμο: την πίστη ότι θα προσαρμοστείς, ότι δεν θα σε τελειώσει αυτό που συνέβη. Σε αυτές τις περιπτώσεις, αυτό που τροφοδοτεί την ύπαρξη δεν είναι η τέλεια εξήγηση, αλλά η πίστη που σε τραβάει ένα βήμα παραπέρα. Και πολλές φορές, αυτή η πίστη σε βγάζει πιο δυνατό και πιο ολοκληρωμένο.

Για να βρεις εσωτερική δύναμη και ψυχραιμία, μπορείς να στηριχτείς σε τέσσερις στάσεις:

1) Να είσαι ευγνώμων

Το να θυμώνεις σπάνια αλλάζει αυτό που έγινε. Συνήθως απλώς σε βαραίνει και σου κλέβει δύναμη από το μετά. Η ευγνωμοσύνη δεν είναι να κάνεις πως όλα είναι καλά. Είναι να κρατάς μια μικρή, καθαρή αλήθεια μέσα στο χάος, ότι υπάρχουν ακόμη πράγματα που στέκονται όρθια μέσα σου και γύρω σου.

Δεν ακυρώνεις τον πόνο σου. Τον αναγνωρίζεις. Και ταυτόχρονα δίνεις χώρο σε μια σπίθα χαράς ,έστω μια ανάσα, ένας άνθρωπος δίπλα σου, μια στιγμή ηρεμίας. Είσαι άνθρωπος, όχι μηχανή. Η ευγνωμοσύνη δεν σβήνει την απώλεια, αλλά μαλακώνει το χτύπημα, ώστε να μη σε διαλύσει.

2) Να ζεις με πίστη και όχι με φόβο

Όταν σε χτυπάει κάτι ξαφνικό και τεράστιο, το μυαλό κολλάει στο «πώς θα το λύσω;». Κι όμως, εκείνη τη στιγμή το «πώς» μπορεί να σε πνίγει, γιατί είναι πολλά μαζί και η λογική δεν προλαβαίνει να τα βάλει σε σειρά.

Γι’ αυτό χρειάζεται μια αλλαγή εστίασης: άφησε προσωρινά το «πώς» και κράτα το «θα τα καταφέρω». Όχι ως μαγεία, αλλά ως στάση επιβίωσης. Σαν να λες στον εαυτό σου:, «Δεν έχω όλες τις απαντήσεις σήμερα. Όμως μπορώ να κάνω το επόμενο σωστό βήμα».

3) Να πιστεύεις ότι τελικά θα βγει

Είναι φυσικό να φοβάσαι τη συνέχεια. Είναι ασαφές. Είναι πολλά. Είναι κουραστικό. Αλλά εκεί ακριβώς χρειάζεται να επιλέξεις πίστη αντί φόβου, όχι να αρνηθείς την πραγματικότητα, αλλά να κρατήσεις σταθερά την πεποίθηση ότι θα προσαρμοστείς.

Σε ξαφνικές τραγωδίες, η λογική από μόνη της δεν φτάνει, γιατί τα γεγονότα σε κατακλύζουν. Χρειάζεται και η πίστη της αισιοδοξίας, ότι μέσα από τα χαλάσματα μπορεί να υπάρξει ξανά μορφή. Όχι επειδή «έτσι πρέπει», αλλά επειδή εσύ θα την χτίσεις βήμα-βήμα.

4) Να είσαι ευέλικτος

Η ευελιξία δεν είναι εύκολη για όλους. Πολλούς τους ηρεμεί το πρόγραμμα και η ρουτίνα. Όμως μέσα στην κρίση μαθαίνεις να ζεις μέρα με τη μέρα, αποδεχόμενος ότι το αύριο δεν είναι ποτέ δεδομένο.

Γίνε άνθρωπος της προσαρμογής. Προσαρμόσου στα νέα δεδομένα, στις ανάγκες, στις αλλαγές, σε αυτό που υπάρχει τώρα, όχι σε αυτό που έπρεπε να υπάρχει. Όταν η παλιά ζωή δεν υπάρχει πια, δεν σημαίνει ότι τελείωσες. Σημαίνει ότι πρέπει να κάνεις χώρο στο άγνωστο, μέχρι να γίνει νέο γνωστό.

Χτίζοντας ανθεκτικότητα για να συνεχίζεις

Συχνά, μέσα από τέτοιες εμπειρίες βγαίνουμε πιο δυνατοί. Όχι γιατί ο πόνος είναι καλός, αλλά γιατί μας αναγκάζει να ανακαλύψουμε τι αντέχουμε, τι αξίζει, τι δεν χάθηκε.

Με λίγα λόγια, μαζεύεις τα κομμάτια σου και ξαναδημιουργείς τη ζωή σου από την αρχή, με αυτά που έμειναν. Και για να δουλέψεις αυτή την ανθεκτικότητα, χρειάζεται προπόνηση του νου, να βλέπει φως μέσα στη μέρα και να μην κολλάει μόνο στην απειλή.

Αναγνώρισε κάθε μέρα τρία μικρά καλά που συνέβησαν, όχι γιατί όλα είναι τέλεια, αλλά γιατί η συχνή αναγνώριση θετικών στιγμών ρυθμίζει τον εγκέφαλο σε πιο σταθερή λειτουργία. Καλλιέργησε ευγνωμοσύνη για μεγάλα και μικρά πράγματα, γράφοντάς τα ή λέγοντάς τα σε κάποιον, γιατί έτσι δυναμώνει το αίσθημα ότι δεν είσαι μόνος και ότι υπάρχει νόημα. Βάλε λίγο καινούριο στη ρουτίνα σου και χρόνο για μια βόλτα στη φύση για να ξεμπλοκάρει το σώμα από το στρες και να γυρίσεις στο παρόν. Όταν κάτι σε πιέζει, εστίασε σε αυτό που ελέγχεις, την αντίδρασή σου και το επόμενο μικρό βήμα, όχι το γεγονός που δεν αλλάζει. Στήριξε σχέσεις που σε στηρίζουν και κράτα το μυαλό ανοιχτό  αναγνώρισε τη στιγμή που σε τραβά ο φόβος σε σενάρια, σταμάτα, έλεγξε τη σκέψη και γύρνα στο τώρα.

Γιατί στο τέλος, η μεγαλύτερη δύναμη δεν είναι να μη ραγίζεις. Είναι να ραγίζεις και να συνεχίζεις.

 

 

Η ζωή φέρνει απώλειες, φόβο, πόνο και ανατροπές, όμως η πίστη, όταν είναι αληθινή, γίνεται εσωτερική δύναμη που σε κρατά όρθιο. Με ευγνωμοσύνη, με επιλογή πίστης αντί φόβου, με την πεποίθηση ότι θα προσαρμοστείς και με ευελιξία απέναντι στο άγνωστο, χτίζεις ανθεκτικότητα. Και τότε, ακόμη κι αν η παλιά ζωή δεν υπάρχει πια, μπορείς να μαζέψεις τα κομμάτια σου και να δημιουργήσεις ξανά , πιο ώριμος, πιο σταθερός, πιο άνθρωπος.

Αφιερωμένο στην φίλη μου Πόπη

Πηγές:

zondervanacademic.com

mayoclinic.org

psychologytoday.com