Όταν έρχεται η στιγμή που όλα γύρω σου παγώνουν. Στην ακρόαση των δυσάρεστων νέων, γεγονότων, ακόμα και ιατρικών γνωματεύσεων, υπάρχει εκείνη η μία στιγμή που νιώθεις ότι τα πάντα μέσα σου και γύρω σου μαρμαρώνουν. Μια λέξη και ένα βλέμμα ενός γιατρού αρκούν να σταματήσουν τον χρόνο στη συγκεκριμένη στιγμή και έτσι αυτός χωρίζεται βίαια στο «πριν» και το «μετά». Και εκείνη τη στιγμή όλοι μας αναρωτιόμαστε: «Και τώρα, τι; Έχω το περιθώριο να λυγίσω ή πρέπει να βρω μια δύναμη που δεν ήξερα καν ότι διαθέτω;»

Ποια η διαφορά ,όμως, μεταξύ του “λυγίζω” και του “σπάω”; 

Οι άνθρωποι στις δύσκολες στιγμές είναι φυσικό να λυγίζουν. Όμως υπάρχει μια κρίσιμη διαφορά. Το να λυγίζεις είναι ανθρώπινο, το να σπας είναι παραίτηση. Δεν μένεις όρθιος επειδή δεν πονάς. Μένεις όρθιος γιατί κάποιος σε χρειάζεται ως στήριγμα. Η αρρώστια ενός δικού σου ανθρώπου δεν είναι απλώς μια δοκιμασία, αλλά μια ατέρμονη μάχη έως την ίαση. Σε αυτές τις μάχες δεν πολεμάς με τον φόβο, αλλά με την πίστη. Θα υπάρξουν νύχτες που θα θες να κλάψεις. Στιγμές που η αβεβαιότητα θα σε πνίγει. Σκέψεις που θα σε τραβούν προς τα κάτω.

Και τότε είναι που πρέπει να θυμηθείς ποιος είσαι. Είσαι δύναμη. Είσαι στήριγμα. Είσαι το χαμόγελο που θα δώσει ελπίδα όταν όλα μοιάζουν σκοτεινά.  Είναι το φως που ανάβεις μέσα σου όταν γύρω επικρατεί σκοτάδι.

Φοβάσαι. Εννοείται ότι θα φοβηθείς. Άλλωστε ο φόβος είναι σημάδι της ανθρώπινης φύσης μας. Αλλά θα αφήσεις τον φόβο να σε κυριεύσει; Δεν σημαίνει ότι δεν θα φοβηθείς. Αλλά δεν θα αφήσεις τον φόβο να σε κυβερνήσει. Η αδυναμία δεν είναι το δάκρυ. Αδυναμία είναι να παραδοθείς πριν δώσεις τη μάχη. Και εσύ δεν γεννήθηκες για να παραδίδεσαι. Θα κρατήσεις το χέρι του. Θα του μιλήσεις με σιγουριά, ακόμα κι αν μέσα σου τρέμεις. Θα πιστέψεις στη θεραπεία. Θα πιστέψεις στο αύριο. Θα πιστέψεις στη ζωή. Πιστεύεις ότι οι άνθρωποι είμαστε μόνο για τα εύκολα. Και όταν έρχονται δυσκολίες, τι; Φεύγουμε. Οι άνθρωποι δεν μετριόμαστε στις εύκολες στιγμές. Μετριόμαστε όταν όλα δοκιμάζονται. Πολλοί πιστεύουν ότι είμαστε φτιαγμένοι μόνο για τα εύκολα. Ότι μόλις έρθει η καταιγίδα, πρέπει να φύγουμε. Όχι. Δεν γεννήθηκες για να παραδίδεσαι. Θα κρατήσεις το χέρι του ανθρώπου σου. Θα του μιλήσεις με σιγουριά, ακόμα κι αν μέσα σου τρέμεις. Θα πιστέψεις στη θεραπεία, στο αύριο, στην ίδια τη ζωή. Διότι η ίδια η ζωή κρύβεται σε μικρά βήματα στήριξης

Για τον άνθρωπό σου…..

• Το πρώτο «φάρμακο» δεν είναι η σωστή έκφραση που θα χρησιμοποιήσεις. Είναι η παρουσία σου δίπλα του. Σε τέτοιες στιγμές ο άλλος δεν χρειάζεται κάποιον να του εξηγήσει τι πρέπει να νιώσει. Χρειάζεται κάποιον να αντέξει να το ακούσει. Να είσαι εκεί, να ακούς χωρίς κριτική, χωρίς βιασύνη να διορθώσεις τον φόβο με αισιοδοξία. Μερικές φράσεις είναι πιο δυνατές από χίλιες συμβουλές. Είμαι εδώ για σένα. Θες να μου πεις τι σε βαραίνει; Σε ακούω, πες το όπως είναι. Η παρουσία σου να γεμίζει τα κενά του.
  •    Το δυσάρεστο νέο έρχεται όπως ο Εγκέλαδος όταν καλπάζει, αλλά δεν χρειάζεται να γκρεμίσει όλο το είναι σου. Η ζωή, όσο μπορεί, πρέπει να συνεχίσει να αναπνέει όπως η φύση μέσα στον χειμώνα. Μιλήστε μαζί για διαφορετικά θέματα, όπως μια ταινία, μια ανάμνηση, τα νέα, κάτι αστείο και ανθρώπινο. Όχι για να κάνετε πως δεν συνέβη τίποτα, αλλά για να θυμάται πως δεν είναι μόνο το κακό μαντάτο. Θυμήσου ότι είστε άνθρωποι, με ιστορία, με χιούμορ και ζωντανοί.
  •    Ταυτόχρονα με την υποστήριξη χρειάζεται και η γνώση, αλλά όχι ο πανικός. Οι εξειδικευμένες γνώσεις δημιουργούν σύγχυση, αλλά όχι πανικό. Ενημερώσου από έγκυρες πηγές, για να κατανοείς τι συμβαίνει και να μειώνεται το άγνωστο που τρώει σαν σαράκι από μέσα. Όχι για να γίνεις ειδικός, αλλά για να μπορείς να σταθείς δίπλα του με καθαρό μυαλό, να κατανοήσεις την ιατρική ομάδα και να πάρεις σωστές αποφάσεις. Η ιατρική ομάδα, σημαντικό και μεγάλο κομμάτι, είναι σωστό να αποτελείται από ανθρώπους που σε ακούνε, σου εξηγούν και σε σέβονται.
  •    Τέλος, κράτα ζωντανό κάτι που μοιάζει μικρό αλλά είναι γιγάντιο, τα σχέδια για το μέλλον. Τα σχέδια δεν είναι άρνηση. Είναι άγκυρα. Δίνουν στο μυαλό ένα σημείο να κοιτάξει πέρα από το τώρα, μια βόλτα το Σάββατο, μια μικρή εκδρομή όταν και όποτε, μια ταινία την άλλη εβδομάδα. Το μέλλον, ακόμα και σε μικρές δόσεις, είναι αντίδοτο στον τρόμο.

Ακόμα και για σένα……

• Η υποστήριξη στον άνθρωπό σου δεν είναι ένα γρήγορο περπάτημα. Είναι μαραθώνιος. Και ο μαραθώνιος θέλει ρυθμό, όχι ηρωισμό. Θα φοβηθείς, θα θυμώσεις, θα λυγίσεις, θα κουραστείς, θα νιώσεις ενοχή. Όλα αυτά δεν σε κάνουν κακό. Σε κάνουν άνθρωπο που αγαπά και προσπαθεί. Αν τα καταπιέσεις, βγαίνουν από αλλού, στο σώμα, στη σχέση, στη σιωπή.
  •    Μοίρασε το βάρος. Μίλα για το τι σε βαραίνει σε δικό σου άτομο. Μην προσπαθήσεις να είσαι ο μοναδικός πυλώνας. Ζήτα βοήθεια να στηρίξουν τον άνθρωπό σου και άλλα άτομα. Πες όχι σε πράγματα που σε βαραίνουν και βάλε όρια χωρίς ενοχή. Το όχι δεν είναι προδοσία. Είναι προστασία. Τα όρια δεν κόβουν την αγάπη, της δίνουν διάρκεια.
  •    Φρόντισε το σώμα σου σαν εργαλείο επιβίωσης. Ξεκουράσου όσο μπορείς, φάε το σωστό φαγητό, πιες αρκετό νερό, πήγαινε μια βόλτα. Ακούγονται απλά, αλλά είναι η βάση που κρατάει το νευρικό σύστημα να μη σπάσει. Επίσης, κράτα τη χαρά στη ρουτίνα. Όσο παράλογο κι αν ακούγεται, είναι αναγκαίο: ένα χόμπι, ένας καφές, μια έξοδος, λίγη μουσική, κάτι δικό σου. Αν δεν κρατήσεις μικρές ανάσες, η διάγνωση θα απλωθεί μέσα σου σαν ομίχλη και θα σε καταπιεί. Δεν βοηθάς καλύτερα όταν τιμωρείς τον εαυτό σου. Βοηθάς καλύτερα όταν αντέχεις.
  •    Τέλος, αν δεν μπορείς να διαχειριστείς όλο το βάρος, ζήτησε στήριξη από ειδικούς ή ομάδες. Ένας ψυχολόγος ή μια ομάδα φροντιστών δεν είναι πολυτέλεια. Είναι αποσυμπίεση.

Ίσως αναρωτηθείς, «αρκεί η δύναμη και η θετική σκέψη;» Εδώ έρχεται η αγάπη.
Η αγάπη είναι η μεγαλύτερη δύναμη που κουβαλά ο άνθρωπος. Είναι το καύσιμο για τον μακρύ δρόμο και ο λόγος για να συνεχίζεις να παλεύεις, όσο δύσκολη κι αν είναι η μάχη. Μπορεί η διαδρομή να είναι ανηφορική, αλλά όσο υπάρχει αγάπη, υπάρχει πάντα ένας λόγος για το επόμενο βήμα.

Αφιέρωση

Στη φίλη μου Γιώτα, με βαθιά ευγνωμοσύνη, για την εμπιστοσύνη, την έμπνευση και το άρθρο που μου χάρισε. Ευχαριστώ θερμά για τη συνεργασία μας και για την όμορφη ανθρώπινη παρουσία της σε αυτή τη διαδρομή.